Medycyna estetyczna – rezultat czy należyta staranność?

Pacjent, decydując się na zabieg z zakresu medycyny estetycznej, zazwyczaj ma określone oczekiwania co do efektu. Często wyobraża sobie konkretną zmianę wyglądu i zakłada, że zostanie osiągnięty określony rezultat, który wcześniej sobie wizualizował. Stąd też dla ustalenia ewentualnej odpowiedzialności, ważnym tematem jest określenie charakteru zawieranej umowy tj. jaki charakter ma umowa zawierana przez osobę korzystającą z medycyny estetycznej: czy jest to umowa o dzieło, czy też umowa o świadczenie usług?

Krótko o różnicy w umowach…

Umowa o świadczenie usług różni się od umowy o dzieło przede wszystkim oczekiwaniami osoby korzystającej z zabiegów medycyny estetycznej.

W przypadku umowy o świadczenie usług kluczowe znaczenie ma dochowanie należytej staranności przez osobę wykonującą zabieg. Oznacza to, że powinna ona działać zgodnie z określonym standardem, jednak nie gwarantuje osiągnięcia konkretnego efektu końcowego.

Z kolei w przypadku umowy o dzieło ważne jest osiągnięcie określonego rezultatu. Oznacza to, że efekt wykonanej czynności powinien realizować poczynione wcześniej ustalenia.

Medycyna estetyczna. Efekt czy należyta staranność?

Medycyna estetyczna często pozostaje blisko związana z medycyną jako taką, a ta co do zasady nie gwarantuje osiągnięcia konkretnego rezultatu, gdyż to zależy od indywidualnych predyspozycji organizmu danej osoby.

Z tego względu w orzecznictwie sądowym, zazwyczaj, przyjmuje się, że świadczenia z zakresu medycyny estetycznej mają co do zasady charakter umowy o świadczenie usług. Oznacza to, że nacisk kładziony jest nie na osiągnięcie konkretnego rezultatu, lecz na dochowanie należytej staranności przy wykonywaniu zabiegu.

W konsekwencji, jeżeli osoba wykonująca zabieg działa zgodnie odpowiednimi regułami techniki, odpowiednim dla należytej staranności standardem postępowania, to należy przyjąć, że umowa została prawidłowo wykonana, nawet jeśli rezultat zabiegu nie odpowiada określonym wyobrażeniom.

Dla lepszego zobrazowania omawianej kwestii można odwołać się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2000 r., sygn. III CKN 1008/98.

Powódka pozwała lekarza oraz ubezpieczyciela o zapłatę 18.000 zł, twierdząc, że zabieg chirurgii plastycznej twarzy i szyi został wykonany wadliwie i spowodował oszpecenie (blizny w okolicach twarzy i podbródka). Po operacji zgłaszała dolegliwości, jednak odmówiła proponowanego przez lekarza bezpłatnego zabiegu korekcyjnego.

Z opinii biegłych wynikało, że blizny są efektem indywidualnych skłonności organizmu do gojenia i nie stwierdzono błędu w sztuce ani zaniedbań lekarskich, ani powikłań pooperacyjnych. Z opinii wynikało, że skłonności do nadmiernego lub nieprawidłowego rozrostu tkanek oraz sposób gojenia się blizn zależą od indywidualnych cech organizmu i nie da się ich z góry przewidzieć, dlatego lekarz wykonujący operację plastyczną nie miał podstaw, by oczekiwać ich wystąpienia u powódki. Jednocześnie zabiegi plastyczne w obrębie twarzy i szyi zawsze wiążą się z pewnym ryzykiem, a ich rezultat niejednokrotnie odbiega od oczekiwań pacjentów.

Sąd Najwyższy stwierdził, że:

„Jest poza sporem, iż w sprawie chodzi o tzw. zabieg kosmetyczny. Ugruntowany w tym względzie jest pogląd, iż przy tego rodzaju zabiegach nie sposób przyjmować odpowiedzialności za rezultat. Zabieg ten jest kwalifikowany jako zobowiązanie staranności, a odpowiedzialności lekarza nie powoduje fakt, iż nie osiągnięto rezultatów przyrzeczonych przez lekarza, pomimo dołożenia staranności. Brak podstaw do tego, aby zaostrzyć, odpowiedzialność za tego rodzaju działalność lekarską. Tego stanowiska nie może zmienić fakt, iż przy operacjach chirurgiczno-plastycznych musi być utrzymana właściwa proporcja ryzyka operacyjnego w stosunku do spodziewanego rezultatu, iż należy przestrzegać wymagania najwyższej staranności co do sposobu przeprowadzenia zabiegu i jego warunków technicznych; iż zaostrzony jest przy tych zabiegach wymóg zgody pacjenta. Te okoliczności uwzględnia się przy ocenie odpowiedzialności w ramach zobowiązania staranności.”.

Jak zatem wynika z powyższego stanowiska Sądu Najwyższego, zazwyczaj kluczowe znaczenie przypisuje się dochowaniu należytej staranności przy wykonywaniu zabiegów z zakresu medycyny estetycznej. Taka linia orzecznicza dominuje również w stosunku do świadczeń udzielanych stricte w ramach medycyny.

Wyjątki?

Specyfika medycyny estetycznej wiąże się z określonymi oczekiwaniami pacjentów, którzy często dążą do konkretnej zmiany wyglądu. Właśnie dlatego szczególnego znaczenia nabiera sposób formułowania informacji i zapewnień kierowanych przed zabiegiem.

Jeżeli bowiem lekarz zapewni pacjenta, że osiągnie on określony efekt np. będzie wyglądał jak na przedstawionym zdjęciu, to wówczas można byłoby uznać, że doszło do przyjęcia odpowiedzialności za rezultat. W takiej sytuacji relacja między stronami może zostać zakwalifikowana jako umowa o dzieło, czyli umowa nastawiona na osiągnięcie konkretnego rezultatu.

Z tego względu niezwykle istotne są precyzyjne ustalenia poczynione z pacjentem, a także odpowiednie sformułowanie zgody na zabieg. W szczególności powinno być w niej wyraźnie zaznaczone, że określony efekt nie jest gwarantowany, a zabieg wykonywany jest z zachowaniem należytej staranności.

Prawo, jak to często bywa, nie jest pozbawione wyjątków. W orzecznictwie sądowym można natrafić również na poglądy, w ramach których sądy jednak uznają, że pewne czynności z medycyny estetycznej czy też stomatologii ukierunkowane są na osiągnięcie efektu.

W konsekwencji każda sprawa dotycząca medycyny estetycznej powinna być analizowana indywidualnie, z uwzględnieniem jej konkretnych okoliczności, charakteru zabiegu oraz ustaleń poczynionych między stronami.

Dlatego też dalszej części omówię te obszary, w których, zgodnie z orzecznictwem, większy nacisk kładzie się na osiągnięcie konkretnego rezultatu.

Jeśli masz pytania lub wątpliwości dotyczące poruszonych zagadnień, zachęcam do kontaktu.

Dziękuję za poświęcony czas i przeczytanie mojego wpisu  :)

Kontakt

© 2026. All rights reserved.

📩 msroka.radca@gmail.com

☎️ 506 165 350

📌www.srokamagdalena.pl

ℹ️ instagram: @prawnikmedyczny.pl_msroka